Willy & Rita

Deel 1: De trap

Willy en Rita, twee mensen die ik ontmoet omdat er naar hen werd verwezen voor de documentaire over Sint-Maria. Twee mensen die ik zeker moet ontmoeten omdat Willy al 20 jaar voor zijn vrouw zorgt en haar dagelijks komt helpen met eten.

Ik bel Willy en vraag of hij het ziet zitten dat ik eens een babbeltje kom doen wanneer hij bij zijn vrouw op bezoek gaat. Hij stemt in en we spreken af aan de ingang van Sint-Maria.

Willy komt aangewandeld met een grote glimlach. Hij vraagt of ik sportief ben en van dat antwoord hangt het af of we de trap of de lift nemen.

Rita woont op de derde verdieping, een verdieping waar de mensen niet zomaar buiten kunnen. Dit om hen te beschermen, omdat ze soms al eens iets "vergeten"...

10-2-8

We nemen samen de trap en ik ben blij. Ik ervaar meteen hoe open Willy is. Hij trakteert me meteen op een "hersenkronkel", die me doet denken aan mijn eigen ADHD-hersenkronkels.

Hij begrijpt niet waarom de ene trap 10 treden heeft en de andere 8, en waarom er op het tussenverdiepje 2 treden zijn, en waarom het er dus niet twee keer 10 treden zijn.

Na de trappenhal goed bestudeerd te hebben, zijn we het allebei eens “dit is niet logisch”…

Eens op de derde verdieping wijst Willy me erop dat ik de deur van de gang goed moet dichttrekken!!

Het eerste kamertje rechts, Willy gaat naar binnen en geeft Rita een kus.

Vanuit de deuropening zie ik haar in de verte in haar bed liggen. Het is 11u30 en ik vraag me af waarom ze nog in bed ligt.

Een paar stappen dichter en die vraag wordt al snel onbelangrijk.

Het valt me op dat Willy niet echt iets tegen haar zegt. Geen uitgebreide begroeting. Geen vragen. Geen uitleg over wie ik ben.

Hij gaat gewoon naast haar bed staan en begint tegen mij te vertellen.

Op een manier vind ik dat vreemd. Op een andere manier ook helemaal niet.

Ik denk dat woorden in dit kamertje al lang niet meer belangrijk zijn.

Beiden zijn ze 79 jaar. Samen hebben ze twee kinderen en jarenlang runden ze een transportfirma.

Wanneer Willy over die periode vertelt, hoor je nog steeds de trots in zijn stem. De trots op de kracht van Rita. Op hoe ze zich jarenlang tomeloos heeft ingezet voor hun gezin en hun bedrijf.

Ze waren nog lang niet klaar voor hun pensioen toen ze in 2004 op consultatie gingen bij de neuroloog.

Het waren geen grootse dingen, regelmatig eens iets vergeten, niet op een woord kunnen komen, of met een konijn uit de tuin aan de keukentafel zitten.

Alzheimer. Dementie.

Rita huilde de daaropvolgende drie jaar dagelijks, ze was toen 57.

Sinds het eerste middelbaar hield Rita een dagboek bij. Elke dag schreef ze een bladzijde vol.

Drie dozen vol dagboeken stonden jaren onaangeroerd, nu moet Willy ze vaak wegleggen, overvallen door herinneringen.

Samen met zijn kinderen besliste hij de dagboeken toch te lezen, wat een cadeau moet dat zijn, maar hoe dubbel ook. Rita ligt in bed zonder herinneringen, thuis staan er drie dozen vol.

Ze stopte met schrijven in 2006, ik vraag me af wat ze schreef tussen 2004 en 2006…

Het is bijna tijd voor het middageten, een plateau met twee tasjes soep en een limonade worden binnen gebracht.

Wanneer Willy het laken naar achteren doet om Rita recht te zetten voor het eten, begrijp ik nog beter waarom ze nog in bed ligt.

Vol liefde en geduld geeft hij haar eten en ik ben getuige van reflexen en van in en uit bewustzijn. Bewustzijn is hier misschien een te groot woord maar ergens is ze er nog dat weet ik zeker. Ik zeg dat ook tegen Willy, “ze hoort ons, kijk ze reageert” waarop hij zegt “ja maar het kan zijn dat ze dat nu alweer vergeten is”

Wanneer ik Sint Maria buiten wandel vraag ik mezelf af, gaat dit over dementie, over mantelzorg of over onvoorwaardelijke liefde?

Over iemand die achterblijft met een realiteit waar hij niet voor koos…